Tips for life, tips for tech

Ổng kính máy ảnh (EN: lens, FR: objectif) là một bộ phân cực kì quan trọng trong máy DSLR. Bài viết này sẽ giúp giải thích một số thông tin trên lens, giống hiểu hơn về lens máy ảnh để mua, sử dụng, bảo quản và mua các phụ kiện đi kèm.

Trong bài viết này sẽ lấy ống kit 18-55mm để làm “vật mẫu”. Nó là Canon Zoom Lens EF-S 18-55mm 1:3.5-5.6 IS II

f – tiêu cự.

f được tính bằng đơn vị mm, là khoảng cách từ tâm vật kính đến cảm biến của máy ảnh. Tâm vật kính là điểm mà khi nhiều tia sáng đi qua thấu kính sẽ hội tụ tại nó. Cảm biến của máy ảnh là một vùng nhận ánh sáng, và từ đó, máy sẽ xử lý và lưu thành file ảnh.

Các giá trị f thường gặp thường là một khoảng: 18-55mm, 70-300mm, hoặc một số cố định (fixe) 50mm… f càng nhỏ thì góc chụp sẽ càng rộng và độ phóng đại sẽ kém, ngược lại, f lớn (ví dụ 300mm) thì góc chụp sẽ bé nhưng độ phóng đại sẽ lớn. Việc này có thể dễ dàng suy được khi xoay ống kính, ví dụ trên kit 18 – 55mm của Canon, xoay về 18mm thì chụp được nhiều cảnh hơn, xoay dần về 55mm thì chụp được gần hơn. Vậy đi từ 18 đến 55, ảnh sẽ to lên. Trên ống kính, thông tin f thường được in trên vành viền. (vd 18-55mm)

 

Tỉ lệ lens (lens ratio) – khẩu độ (khẩu)

Aperture_diagram.svg

Cái này gọi thường quen miệng là khẩu độ, thường được ghi kiểu 1:3.5-5.6, đây là thông tin về khẩu độ ống kính, hay chi tiết hơn, là khả năng mở tối đa của cửa trập ống kính cho ánh sáng tràn vào. Còn có tên gọi là f – stop. Các giá trị f thường có dạng:

f/1.4, f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8.. các số a trong f/a là bội của 1.1412 (căn 2). Vì sao lại là giá trị này thì nó liên quan đến việc đo sáng và cường độ sáng, nếu chỉ mê chụp ảnh thì cũng không cần thắc mắc, nếu thắc mắc thì sẽ có bài viết khác để giải thích.

a càng nhỏ thì ống kính mở càng lớn, nghĩa là ánh sáng sẽ vào được nhiều, ngược lại a lớn thì khẩu bé (ví dụ f/22). Sẽ có người thắc mắc là sao không để a nhỏ hết đi để a lớn làm gì. Đúng nhưng không đủ, khi a nhỏ, thì sẽ ảnh hướng lớn đến DOF (depth of field) – khái niệm này mình không biết tiếng Việt là gì (ai biết thì bổ sung giùm, mình thì quen miệng đọc đốp LOL), DOF sẽ được giải quyết trong bài viết khác, nhưng có thể nói nôm na trước là a càng nhỏ thì DOF càng nhỏ và sẽ được shallow background, khi chụp chân dung sẽ được nền phía sau mờ đi làm nổi bật chủ thế. Tuy nhiên cũng không thể quên a lớn, để a lớn thì lỗ mở nhỏ, ánh sáng sẽ vào từ từ và vùng bắt được nét sẽ lớn, rất tốt cho chụp phong cảnh và/hoặc chụp phơi sáng lâu vào ban đêm. (khúc này hơi lùng bùng nhưng có thể bỏ qua).

Một ví dụ về a lớn và a nhỏ:

img_8809

Nguồn: http://edwinsetiawan.files.wordpress.com/

Theo đó, thường các ống có a nhỏ (f-stop nhỏ) thì thường là ống có hạng cao, a càng nhỏ thì ống càng mắc tiền và chụp hình ra ưng ý hơn. Ống zoom có chất lượng cao thì thường có f-stop cố định khi tiêu cự không đổi (f/2.8 35mm đến f/2.8 80mm), ống kém hơn thì f-stop thay đổi khi thay đổi tiêu cự f. Sau đây là phân loại một số lens:

a. Lens chuẩn:

Lens chuẩn có tiêu cự cố định, (50mm, 85mm, 100mm) và phản ánh gần như tương tự những gì mắt người thấy (nghĩa là thấy-sao-chụp-ra-vậy) về góc nhìn và tỉ lệ.50mm được coi là giá trị tiêu chuẩn. Với tiêu cự lớn hơn (85mm đến 100mm), bạn có một lens lí tưởng cho chụp chân dung, vì có thể linh động chọn khoảng cách chụp và có thể làm mờ hậu cảnh một cách ưng ý.

b. Lens góc rộng:

Lens góc rộng có tiêu cự khá nhỏ (từ 10 đến 42mm) nếu so với lens tiêu chuẩn. Như đã nói ở trên điều này cho phép chúng ta chụp được ảnh với góc nhìn rộng hơn . Ống kính góc rộng thường là lựa chọn lí tưởng cho việc chụp ngoại cảnh và chụp một nhóm người. Trong thực tế nhiều lúc chỉ có ống kính góc rộng mới có thể chụp toàn cảnh mà không cần phải can thiệp gì nhiều vào zoom và khẩu độ. Khi này, hình chụp sẽ có góc rộng với DOF sâu (lấy nét vùng rộng hơn).

c. Lens tele:

Ống tele (f từ 100mm đến 800mm) có góc mở khá hẹp, những ống này thường rất dài. Những ống tele cho phép chụp được những vật ở xa hoặc phóng đại những vật ở gần. Khi chụp như vậy DOF của nó sẽ rất bé và làm vật nổi bật lên so với xung quanh. Ống tele rất phù hợp cho chụp cảnh hoang dã, chân dung, thể thao và ảnh tư liệu. Nói ngắn gọc dễ hiểu, nó có thể giúp chúng ta chụp được thì xa hàng chục mét.

d. Lens zoom:

Ống zoom có f thay đổi được và rất hữu dụng. Một số có f nằm trong khoảng của lens góc rộng, một số thì lại nằm trong khoảng của ống tele (ví dụ 24 đến 300mm) vì vậy việc chụp ảnh khá linh động, điểm trừ là ở khẩu độ, vì để xây dựng chế tạo các lens này rất phức tạp nên nó sẽ bị giới hạn trong việc linh động thay đổi khẩu độ. Tóm lại chỉ mua loại này khi nhiều tiền.

e. Lens mắt cá (fish-eye)

fish-eye-lens

 

Đây là một loại lens đặc biệt, góc nhìn bị biến dạng và đưa ra những hiệu ứng khá đẹp mắt, đoạn thẳng sẽ bị bẻ cong, nó có thể làm thay đổi tỉ lệ ảnh và đưa ra thậm chí một ảnh có góc nhìn 180 độ. f của ống này thường nằm trong khoảng 7 đến 16mm.

ftest5

f. Lens macro

macro-lens

Dùng để chụp cận cảnh, phóng đại, f của lens này trong khoảng 50-200mm, lens này có thể đưa ra những hình cực kì sắc nét (trong vùng lấy nét macro) với những chi tiết rất bé (lông ruồi chẳng hạn) nhưng ở những khoảng cách khác thì chịu thua.

g. Lens tiltshift

tilt-shift-len

 

Tiltshift giúp chụp ra ảnh có hiệu ứng miniature, xem ảnh ví dụ:

tilt_shift_5

Tiltshift có thể giúp chúp ta chọn điểm lấy nét một cách linh động và tạo DOF thay đổi dễ dàng.

Reply in English

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: